راز سربه مهر قسطی‌فروشان

آرمان امروز- گروه اقتصادي: وقتي در حال تماشاي يک سريال تلويزيوني هستيد ناگهان سريال قطع مي‌شود و تبليغي با محتواي فروش قسطي فرش يا لوازم خانگي ظاهر مي شود که خوش ساخت و در نوع خود جالب توجه است. اين تبليغات منحصر به تلويزيون نيست و هر سايتي را در فضاي مجازي باز کنيد يا اگر از جاي جاي تهران تا شعاع 200 کيلومتري و حتي دورتر در حال عبور باشيد، ممکن است بيلبوردهايي با چهره بازيگري مشهور که زماني فوتباليستي مشهوري هم بوده، با لبخندي عريض نظرتان را جلب کند که شما را به خريد قسطي فرش و لوازم خانگي در غرب تهران دعوت مي کند. اين حجم تبليغات و مجموعه عظيمي که با زيربناي بسيار گسترده چند ده هزار متري به فروش اقساطي انواع فرش ماشيني و لوازم خانگي پرداخته چگونه مي تواند در اين مقطع زماني با هزينه‌هاي سنگين سرمايه اي و مخارج کمرشکن تبليغات و نرخ دلاري که با نوسان هايش امان همه اهالي کسب وکار را بريده، به فعاليت خود ادامه دهد و همچنان موفق باشد؟
گشت و گذاري کوتاه در شهر قسطي فروشان
گشت و گذار در فروشگاه هايي که در اين تبليغات معرفي شده و عنوان شهر را يدک مي کشند نشان مي دهد مجموعه اي بزرگ و هدفمند در آنها سرمايه گذاري کرده و مديريت آن در کليات و جزئيات به صورت حرفه اي عمل کرده است. در بخش فروش فرش ماشيني، طراحي و نورپردازي فضا متناسب با نقوش سنتي و مدرن فرش هاي ايراني انجام شده و چند برند شناخته شده فرش محصولات خود را در سالن هايي که به هم مرتبط است، عرضه کرده اند. طراحي اين بخش هنرمندانه انجام شده و مشتريان بايد وسوسه عکس انداختن در اين سالن ها را کنترل کنند چرا که عکاسي ممنوع است. در بخش لوازم خانگي تنوع محصولات آنچنان که بايد نيست اما همچون قسمت فرش مزيت فروش قسطي، مشتريان فراواني را جذب اين بخش مي کند. حجم بالاي بازديدکنندگان و مشتريان فضاي مناسبي هم براي پارکينگ مي طلبد که مديران اين مجموعه آن را تامين کرده اند. با وجود نظم و ترتيبي که در اين شهر مينياتوري فرش و لوازم خانگي مشاهده مي شود هنوز نمي دانيم ساز و کار قسطي آنها چطور در برابر نوسان هاي قيمت تاب آوري مي کند و وقتي پرس و جو مي کنيم پرسنل فقط مجاز به توضيح شرايط فروش اقساطي کالاها هستند و به ما مي گويند مديريت مجموعه يا فرد آگاهي که بتواند راز اين ساز و کار را توضيح دهد هم فعلا در مجموعه حضور ندارد.
دو نکتهاي که از ورشکستگي قسطيفروشان جلوگيري مي کند

علي حيدري فعال بازار لوازم خانگي در پاسخ به اين پرسش که مجموعه هاي بزرگ فروشگاهي که به فروش اقساطي فرش و لوازم خانگي مي پردازند، چگونه در شرايط تورمي به کسب وکار خود ادامه مي‌دهند، به «آرمان امروز» مي گويد: فروش اقساطي فقط يک راز دارد يا بهتر است بگوييم فروش اقساطي اگر موفق باشد و بخواهد به ورشکستگي نرسد بايد يک نکته در آن مدنظر قرار گيرد؛ اين که قيمت کلي کالاها به صورت اقساط متناسب با تورم فعلي و آتي طراحي شوند و ضمنا تضامين لازم از خريدار بابت پرداخت اقساط دريافت شود. مجموعه هايي که به آن اشاره کرديد در اين دو زمينه موفق عمل مي کنند و به همين دليل حتي با وجود نوسان هاي شديد ارز که مستقيما قيمت اقلامي مثل لوازم خانگي را تحت تاثير قرار مي دهد، اين مجموعه ها به کار خود ادامه مي دهند. با نگاهي به روش کار اين مجموعه ها مي‌توان دريافت که قيمت کالاها، قيمت درب کارخانه است که به صورت اقساط با درصد سود بر اساس نرخ تسهيلات بانکي تطبيق داده شده است. به عبارت ديگر قيمت هر کالا در مجموع اقساط ، قيمت کارخانه به علاوه نرخ سود رسمي بانکي است.
سرازير شدن سود توليدکنندگان به جيب فروشندگان
وي در تشريح نحوه عملکرد اين فروشگاه ها در فروش قسطي مي گويد: سرمايه گذاران اين فروشگاه ها يا خود توليدکنندگان بزرگي هستند که توان مالي لازم را براي تامين نقدينگي و سرمايه در گردش دارند يا از قدرت مالي خود براي خريد نقدي و عمده کالا از توليدکنندگان استفاده مي کنند. بخشي از قدرت مالي آنها يا همان سرمايه در گردشي که بايد به صورت اقساط توسط خريداران پرداخت شود هم از محل تسهيلات بانکي تامين مي شود. شايد بتوان گفت بخشي از موفقيت اين فروش اقساطي از جيب بانک ها و توليدکنندگان تامين مي شود. بانک ها البته در اين فرآيند نهايتا سود خود را مي برند اما توليدکنندگاني که فاقد نقدينگي و سرمايه در گردش باشند، بخشي از سود خود را به نفع اين مجموعه ها از دست مي دهند.
رکود بازار توليدکنندگان را به فروش اقساطي سوق مي دهد
به گفته اين فعال بازار لوازم خانگي فرآيند فروش اقساطي البته به گونه اي طراحي مي شود که قيمت‌هاي فروش قسطي با تورم و گراني هايي که ناگهان بر بازار آوار مي شود، هماهنگ باشد. البته شايد بتوان به فروشندگان حق داد که وقتي کالاي خود را قسطي مي فروشند نگاهي به بازار و واقعيت هاي آن هم داشته باشند. واقعيت هايي که عباس هاشمي دبير انجمن لوازم خانگي، به صراحت آنها را بيان کرده است. وي با اشاره به خريد نقدي و با قيمت جهاني مواد اوليه‌‌‌اي همچون فولاد، مس، آلومينيوم، محصولات پتروشيمي و... از بورس‌کالا و قطع فروش اعتباري توليدکنندگان اين مواد به توليدکنندگان لوازم خانگي مي گويد: توليدکنندگان لوازم خانگي به دليل رکود حاکم بر بازار، ناچار به فروش اعتباري و مدت‌دار محصولات خود هستند و در اين شرايط شاهديم واحدها ملزم به رعايت قيمت‌هاي دستوري براي توليدات خود مي‌‌‌شوند.
اين مساله سبب شده تا حجم بازار لوازم‌‌‌خانگي کوچک‌تر شده و همچنين سيگنال منفي به سرمايه‌گذاران براي حضور در اين صنعت مي‌دهد. با اين شرايط و وجود مشکلات مختلف چطور مي‌شود از توليدکننده انتظار داشت تا درخواست افزايش قيمت نداشته باشد. افزايش قيمت‌ها در شرايط فعلي اجتناب‌ناپذير است.
سرزمین خودرو ایرانیان