بلیط هواپیما

راهی جز توافق در مذاکرات نیست

عبدالرضا فرجی راد تحلیلگر ارشد مسائل ژئوپلیتیک دولت سیزدهم  به اندازه اروپایی‌ها و آمریکا سعی می‌کند مذاکرات را به نتیجه برساند. چون هیچ راهی به جز مذاکره برای لغو تحریم‌ها وجود ندارد و لغو تحریم ها هم تنها راه حل بهبود وضعیت اقتصادی و معیشتی و عبور از بحران‌های داخلی است. نگاه واقع بینانه نسبت به آینده مذاکرات، حصول توافق و احیای برجام است، همین بودجه ۱۴۰۱ توسط دولت رئیسی نشان می‌دهد که ایران به دنبال احیای برجام و لغو تحریم‌هاست. حال تفاوت اینجاست که در دولت روحانی قدری سرعت کار بیشتر بود و مذاکرات تا ۸۵ درصد پیشرفت داشت، اما در دولت رئیسی مذاکرات کُند پیش می‌رود. با این وجود رئیسی دولت و قدرت اجرایی را به دست گرفته است و مسئولیت را برعهده دارد و باید پاسخگو باشد که چرا این مذاکرات به شکست کشیده شده است و در صورت شکست مذاکرات و عدم لغو تحریم ها، اقتصاد و معیشت چگونه مدیریت خواهد شد؟ پس دولت سیزدهم برای آنکه جوابی برای افکار عمومی و مردم در داخل داشته باشد مجبور است مذاکرات را پیش ببرد تا شاهد لغو تحریم‌ها باشد که آن اعداد و ارقام مد نظر در بودجه سال آتی عملیاتی شود. به هر حال تاخیر چند ماهه این دولت در آغاز مذاکرات و همچنین فرصت‌سوزی در دوره‌های متعدد مذاکراتی می‌تواند بر شدت بحران داخلی اضافه کند. اعضای تیم مذاکره کننده 1+4 دیپلمات‌های آمریکایی و رسانه‌های غربی همسو با آنها سعی می‌کنند یک جریان سازی و منفی بافی علیه خواسته‌ها و مطالبات تیم مذاکره کننده ایرانی در سایه آن دو بسته پیشنهادی شکل دهند تا تیم مذاکره کننده ایران از خواسته های خود عقب نشینی کند و در ریل ۶ دور مذاکرات دولت حسن روحانی قرار گیرد. اینجاست که معتقدم مذاکرات در دور هفتم و هشتم فعلا در فاز مقدماتی قرار دارد و طرفین سعی می کنند از هر روشی برای واداشتن طرف مقابل به تعدیل انتظارات و مطالبات خود استفاده کنند. البته اقلیتی از رسانه‌های غربی هم وجود دارند که برداشت و ارزیابی کاملاً متفاوتی دارند و سعی دارند با یک رویکرد مثبت، مذاکرات را تحلیل کنند. با این حال واقعیت این است که بیشتر این دیپلمات‌ها که دیپلمات‌های انگلیسی، آمریکایی، فرانسوی و آلمانی هستند همگام با رسانه‌ها سعی در یک منفی‌بافی از روند مذاکرات دارند و سعی دارند اینگونه القا کنند که بسته های پیشنهادی تیم ایرانی است که روند مذاکرات را به هم زده است و اکنون دولت رئیسی به دنبال زیاده خواهی است و در نتیجه مذاکرات سازنده و رو به جلو نیست. در این بین دیپلمات ها با توییت، مصاحبه سخنرانی و ... سعی می‌کنند یک جریان سیاسی، دیپلماتیک و رسانه‌ای علیه مطالبات ایرانی داشته باشند تا در فاز مقدماتی، تیم مذاکره کننده ایرانی را محبور کنند که در مطالبات و درخواست‌های خود تجدید نظر کند. البته در این بین متاسفانه کُندی کار و تأخیر دولت در آغاز مذاکرات هم بر این مسئله دامن زده است که غرب بتواند جنگ روانی خود را بهتر و موثرتر به پیش ببرد. با این وجود اقدام روز چهارشنبه دولت مبنی بر توافق با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای سرویس و نصب دوربین‌های جدید این آژانس در تسای کرج اقدام هوشمندانه بود تا جلوی جنگ روانی و هجمه علیه ایران را بگیرد. پیرو آنچه که آقای اولیانوف گفته است، هم سانتریفیوژها و هم مواد غنی شده بالاتر از حد مجاز در برجام یا باید از بین بروند یا باید به خارج از کشور فرستاده شوند یا باید در انبارهایی تحت نظارت آژانس بین المللی انرژی اتمی قرار بگیرد. غیر از این سه راه هیچ راه دیگری وجود ندارد. البته در خصوص سانتریفیوژهای نسل جدید و اورانیوم غنی شده ۶۰ درصد این پیشنهاد را دارم که سازمان انرژی اتمی با هماهنگی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی این مواد و سانتریفیوژها را در انبارهایی در داخل کشور نگه دارد تا بتواند به عنوان تضمین لغو تحریم‌ها و اجرای درست برجام از آنها استفاده کند. اگر برجام مطابق خواسته و نظر ایران پیش رفت و تحریم‌ها لغو شد که هیچ، اما اگر بعد از انتخابات آمریکا و روی کار آمدن رئیس جمهور جدید مجددا شاهد بازی سیاسی اروپا و ایالات متحده بودیم ایران می‌تواند در کمترین زمان ممکن و با صرف کمترین هزینه انسانی و تحقیقاتی دوباره به نقطه فعلی بازگردد.