تخلف ۱۵۰۰میلیاردی در شهرداری تهران

پس از طوفان بزرگي که در آستانه انتخابات سال 1396 عليه شهرداري تهران وزيد و پرونده معروف به «املاک‌نجومي» چنان غوغايي به پا کرد که مدت‌ها همه پرونده‌ها زير تندباد آن مخفي ماند و پس از بمب خبري ماجراي قتل ميترا استاد به دست محمدعلي نجفي، شهردار اسبق تهران، مدت‌ها بود خبر پرطمطراقي درباره شهرداري تهران به گوش نمي‌رسيد، با اين وجود اخيرا اخبار يک پرونده فساد مالي بار ديگر در رسانه‌ها پيچيده و باعث شده است نام شهرداري تهران در کنار کلماتي مانند تخلف و فساد مالي آورده شود؛ پرونده‌اي با ابعاد 1500ميليارد توماني.
يک گفت‌وگوي کوتاه و انعکاس‌ فراوان
ماجراي نشت خبري درباره تخلف 1500ميلياردي در شهرداري تهران از يک گفت‌وگو تلفني با تلويزيون شروع شد. در اين گفت‌وگوي کوتاه ابراهيم شاهرخيان، بازرس کل استان تهران (مدير ارشد سازمان بازرسي کل کشور در استان تهران) با اشاره به بازرسي‌ها صورت‌گرفته از منطقه 5 شهرداري تهران گفت: طي بازرسي به‌عمل‌آمده از اين منطقه کشف موارد متعددي از سوي جريانات و تخلفات در شهرداري منطقه 5 شاهد بوديم. شاهرخيان گفت: عمده سوء جريانات کشف‌شده در ارتباط با مبلغ يک‌هزار و 500 ميليارد تومان در قالب پروژه‌هاي مشارکتي بوده که توسط شهرداري از يک طرف به‌عنوان صاحب زمين به‌عنوان آورنده زمين و تراکم با اشخاص حقيقي و حقوقي برقرار شده است. واقعيت امر اين است که قراردادهاي منعقد‌شده از استحکام و دقت لازم و رعايت موارد قانوني برخوردار نبودند و حتي بر همين قراردادها نظارت کافي صورت نگرفته است. همانطور که انتظار مي رفت اين گفت‌وگوي کوتاه پيامدهاي زيادي در مديريت شهري داشت و اظهارنظرهاي زيادي برانگيخت.
واکنش‌ها به تخلف 1500 ميلياردي
اين گفت‌وگوي کوتاه انعکاس‌هاي زيادي در بين مديران شهري داشت تا جايي که محسن هاشمي رئيس شوراي شهر تهران در يکي از جلسات علني شوراي شهر، از صداوسيما انتقاد کرد چرا پرونده‌هايي که هنوز در آن قطعيتي وجود ندارد و در مرحله تحقيقات است را روي آنتن مي‌آورد. هاشمي درباره حضور سازمان بازرسي در شهرداري تهران و بررسي عملکرد شهرداري در صحن علني شوراي شهر گفت:«دستگاه‌هاي نظارتي که پس از حدود دو دهه، به بررسي قراردادهاي مديريت شهري ورود کردند و در جهت احقاق حق شهروندان مسائل را پيگيري مي‌کنند، اين نتيجه شفاف‌سازي، رويکرد نظارت موثر و تعامل مديريت شهري در اين دوره با دستگاه‌هاي نظارتي است که قراردادها و اقداماتي که در طول دهه گذشته اتفاق افتاده، به‌دقت بررسي شود. صداوسيما در انعکاس اين موضوع به‌گونه‌اي عمل کرده که مخاطب تصور مي‌کند، تخلفات مربوط به اين دوره مديريت شهري است، درحالي‌که بازرسي‌ها مربوط به اين دوره است و تخلفات عمدتا مربوط به قراردادهايي است که در دهه گذشته منعقد شده است.» محسن هاشمي با اين انتقاد، در را به روي اطلاع‌رساني بيشتر درباره پرونده مزبور بست ولي ساير اعضاي شوراي شهر از جمله زهرا نژادبهرام مي‌گويند اين پرونده مربوط به دوره فعلي مديريت شهري نيست و با ايما و اشاره، توپ را به زمين دوره قبلي مديريت شهري يعني در زمان حضور محمدباقر قاليباف در شهرداري مي‌اندازند؛ مساله‌اي که آن هم هنوز به‌وضوح، مشخص نشده است.
تغيير رويه بازرسي درباره شهرداري
واقعيت اين است که سازمان بازرسي کل کشور برخلاف رويه سال‌هاي قبل خود، در دوره اخير مديريت شهري با جديت به انجام وظيفه نظارت بر عملکرد شهرداري تهران پرداخته و در اقدامي شايسته تقدير، گزارش عملکرد خود را به‌صورت شفاف در اختيار مردم قرار مي‌دهد. يکي از احتمالاتي که درباره فاش شدن وقوع تخلفات مالي در شهرداري منطقه 5 داده مي‌شود، حضور شهردار جديد است. محمود کلهري که به دليل تسلط بر قوانين مربوط به مشارکت و تملکات شهرداري، مدت‌ها در سازمان املاک و مستغلات شهرداري تهران، معاون بود، اخيرا به شهرداري منطقه 5 رفته است و به محض ورود او به اين منطقه، پرونده فساد مالي و تخلف در قراردادهاي مشارکت ملکي در منطقه 5 به رسانه‌ها رسيد. قاطعانه نمي‌توان بين حضور کلهري به‌عنوان يک چهره شاخص پيگيري فساد در زمينه قراردادهاي مشارکتي و آشکار شدن تخلفات مالي در منطقه 5 ارتباط برقرار کرد ولي مي‌توان گفت کلهري يکي از مديران شهري است که در مبارزه با فساد مالي و دلسوزي براي منافع شهر، براي خود نام و آوازه‌اي دارد. با اين همه شهردار کنوني منطقه 5 باوجود پيگيري‌هاي فراوان خبرآنلاين حاضر به توضيح درباره جزييات اين تخلفات نشد ولي در گفت‌وگوي کوتاهي با بخش خبري 18:30 شبکه تهران اعلام کرد: اين پرونده به اين دوره مديريت شهري ارتباط نداشته بلکه مربوط به دوره مديريت شهري قبل است. محمود کلهري در ادامه افزود: ما هيچ ملاحظه‌اي در بازگرداندن حقوق بيت‌المال نخواهيم داشت البته بخش قابل‌توجهي از اختيارات را شهرداري در بازگرداندن اموال ندارد و به‌شدت نيازمند کمک همکاران در سازمان بازرسي کل کشور و قوه قضائيه هستيم. تلاش ما اين است که با اقدامات لازم مانع شکل‌گيري چنين فسادهايي شويم. با وجود اين توضيحات کلي و بدون جزييات زياد، بررسي‌هاي خبرآنلاين نشان مي‌دهد مجموع تخلفاتي که در پرونده فعلي شهرداري منطقه 5 صورت گرفته در حدود 15 پروژه به روش BOT بوده است که در اين قراردادها، سه مرحله اصلي ساخت‌وساز، بهره‌برداري در زمان مشخص و انتقال سهم مالکيت به چشم مي‌خورد. در پرونده تخلفات اخير که آغاز پروژه‌هاي برخي از آن بعضا مربوط به پيش از سال 90 است، سهم شهرداري به‌درستي تعيين نشده بود و حتي بعضي از اين پروژه‌هاي مشارکتي در حال حاضر، پايان کار خود را از شهرداري منطقه 5 دريافت نکرده‌اند.