تحلیل سیاسی هفته

بسم‌الله الرحمن الرحیم
این روزها در هفته پایانی ماه صفر، حزن و اندوه مضاعف و غیرقابل توصیف دیگری بر عالم سنگینی می‌کند و آن، وفات خاتم انبیاء، بهانه خلقت و نور آفرینش، حضرت محمد مصطفی – که درود خدا بر او و خاندانش باد – و شهادت دو جگرگوشه ایشان یعنی سبط اکبر حضرت امام حسن مجتبی و حضرت ثامن‌الحجج علی‌بن‌موسی علیهم‌السلام است که جا دارد پیروان آن معصومین از این فرصت پیش‌رو برای درک عمیق فضائل و معارف آنان بهره‌جویی کنند.
سخنگوی وزارت خارجه کشورمان این هفته در مصاحبه با خبرنگاران تصریح کرد که گام چهارم ایران برای کاهش تعهدات خود در برجام طراحی شده، هرچند امیدوار است کار به اجرای گام چهارم نکشد و در روزهای پایانی مهلت، شاهد اقدام مثبتی از سوی طرف‌های اروپایی برجام باشیم، در غیر این صورت ایران گام چهارم را با قاطعیت برخواهد داشت.
این هفته در خبرها آمده بود که گروه ویژه اقدام مالی (FATF) مهلت ایران برای تصویب و اجرای این لوایح را تا بهمن‌ماه تمدید کرد. هرچند با روندی که از سوی مجمع تشخیص مصلحت در پیش گرفته شده، بعید است علیرغم پافشاری دولت، اقدامی در خصوص تایید این لوایح صورت بگیرد زیرا یکسال است که از تصویب لایحه پالرمو در مجلس و ارسال آن به مجمع می‌گذرد، اما همچنان گرد بلاتکلیفی بر آن نشسته و اگر این مهلت چندباره نیز به پایان برسد، از این پس باید شاهد باشیم که رفتارهای ایران غیرشفاف تلقی شده و به لیست سیاه بازگردانده شود.
بررسی رویدادهای خارجی را با تازه‌ترین تحولات حمله ترکیه به شمال سوریه آغاز می‌کنیم که بازتاب گسترده‌ای در سطح بین‌المللی داشت. تجاوز نظامی آنکارا به خاک سوریه به بهانه مبارزه با تروریسم با محکومیت قاطع جهانی مواجه شد و هیچ کشوری حاضر نشد توجیه‌های سردمداران آنکارا در مورد عملیات نظامی در خاک سوریه را بپذیرد.
اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه از مدت‌ها قبل حمله به خاک سوریه را مطرح می‌کرد که هفته گذشته و پس از اعلام خروج آمریکا از سوریه، وی فرصت را برای عملی کردن طرح تجاوز به سوریه مناسب یافت. بسیاری از ناظران معتقدند ترکیه در دامی که آمریکا برایش تدارک دیده بود افتاد و آمریکایی‌ها با بستن چشم خود به اقدام نظامی آنکارا و خالی کردن پشت کردها، درصدد انداختن ترکیه به باتلاق و انتقام‌گیری از اردوغان بوده‌اند. آمریکایی‌ها از مدت‌ها پیش با سیاست‌های اردوغان مشکل دارند و این اختلافات، در مسئله خرید سامانه موشکی «اس400» روسی به اوج رسید. نشانه‌های شکست اردوغان در لشکرکشی به سوریه به‌سرعت پدیدار شد. سفر وی به روسیه و پذیرش آتش‌بس بدون دستیابی به دستاوردی قابل ملاحظه در همین راستا قرار دارد. ترکیه باید تبعات تجاوز به قلمرو و حاکمیت ملی یک کشور دیگر را بپذیرد به‌خصوص پس از آنکه آمریکایی‌ها نیز از این اقدام آنکارا حمایت نکرده‌اند. خروج هرچه سریعتر از خاک سوریه، می‌تواند از سنگین‌تر شدن جرم ترکیه جلوگیری کند.
این هفته لبنان شاهد اعتراضات گسترده‌ای بود که دامنه آن در ابعاد محدودتر همچنان ادامه دارد. اتهام فساد و سیاست‌های تبعیض‌آمیز به دولت، ازجمله شعارهای تظاهرکنندگان بوده است. با اوج گرفتن تظاهرات، دولت طرح اصلاحات اقتصادی 24 ماده‌ای را برای راضی کردن معترضان تصویب کرد؛ طرحی که ازسوی محافل سیاسی لبنان ازجمله حزب‌الله مورد استقبال قرار گرفت. این اقدام دولت نتوانست تظاهرکنندگان را از وسط خیابان جمع کند و معترضین تاکید دارند تا تحقق کامل خواسته‌های خود به تظاهرات ادامه می‌دهند. در این میان، دست‌هایی نیز بکار افتاده است تا با موج‌سواری، اوضاع این کشور را به هم بزنند و اهداف موردنظر خود را محقق سازند.
سید حسن نصرالله دبیرکل حزب‌الله بخشی از سخنان خود را که اوایل هفته مطرح کرد به مسئله ناآرامی‌ها اختصاص داد. نصرالله ضمن تایید درخواست‌های مردم معترض، اعلام کرد مشکلات موجود ریشه‌دار است و همه آن مربوط به دولت کنونی نیست. وی گفت باید به دولت برای اجرای اصلاحات موردنظر فرصت داد و تاکید کرد که درحال حاضر موافق استعفای دولت نیست.
این هفته، نشستی در منامه بحرین برگزار شد که باید آن را ادامه تلاش‌های ارتجاع منطقه و جبهه صهیونیستی برای پیاده کردن سیاست‌های موردنظرشان در خاورمیانه دانست. این اجلاس که تحت عنوان «صلح و امنیت در خاورمیانه» برگزار شد، یک گردهمایی برای خصومت‌ورزی علیه جمهوری اسلامی ایران بود و برخلاف عنوان آن، هیچ طرحی برای صلح و امنیت در خاورمیانه در آن مشاهده نشد. اجلاس منامه را باید ادامه نشست «ورشو» در سال گذشته دانست که آن اجلاس هم با محور ضدیت با ایران بود و البته آن اجلاس هم مانند همین نشست منامه هیچ دستاوردی نداشت. در نشست منامه نیز آمریکا و رژیم صهیونیستی سر دولت‌های منطقه را که در این اجلاس حضور داشتند کلاه گذاشتند. اگر این اجلاس موفقیتی هم داشت برای رژیم صهیونیستی بود که حضور خود را به اعراب تحمیل کرد.
متاسفانه اوضاع کشورهای عربی به جایی رسیده است که رژیم صهیونیستی را در جمع خود می‌پذیرند تا با وی درباره «صلح و امنیت خاورمیانه» همفکری کرده و راه چاره‌ای برای آن بیابند درحالی که دنیا می‌داند مشکل اصلی منطقه وجود همین رژیم تجاوزطلب و اشغالگر است.